Historia Domu Ludowego w Bukowinie Tatrzańskiej

Dom Ludowy w Bukowinie Tatrzańskiej
Zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego
12
April
2024
Ciekawostki
Spis treści

Mieszkańcy Bukowiny Tatrzańskiej na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku z inicjatywy Franciszka Ćwiżewicza Ludowego sami wybudowali swoje Centrum Kultury.

Nauczyciel i kierownik bukowiańskiej szkoły jako zwolennik krzewienia kultury polskiej i regionalnej - góralskiej dostrzegł ogromną potrzebę stworzenia placówki kulturalnej. W 1924 roku wraz z Julianem Karłowiczem powołał Komitet Budowy Domu Ludowego oraz rozpoczął zbieranie funduszy.

W latach dwudziestych na Podhalu i w Polsce panował Wielki Kryzys, dlatego też podjęcie się tak wielkiego przedsięwzięcia, jakim była budowa Domu Ludowego, wymagało wiele trudu i poświęcenia. Większość mieszkańców wsi zwoziło materiały na budowę: drewno, deski i kamienie, a zbierania środków finansowych odbywało się na terenie całego Podhala.

Historia Domu Ludowego
Zbiory Narodowego Archiwum Cyfrowego

Wspólnym wysiłkiem wszystkich mieszkańców w 1928 roku rozpoczęła się budowa jednego z największych budynków drewnianych w Polsce w stylu witkiewiczowskim. Po sześciu latach od zawiązania Komitetu Budowy, w 1930 roku stanął w Bukowinie Dom Ludowy i jak zanotowano w Złotej Księdze Domu Ludowego, jeszcze nie ukończono dachu i nie wstawiono wszystkich okien, a już na scenie odbywały się pierwsze przedstawienia teatralne.

Pierwszym prezesem został inicjator i kierownik budowy Franciszek Ćwiżewicz. Tutaj skupiało się bukowiańskie życie kulturalne, a swoją siedzibę miała Teatr i Chór Włościański. Inicjatywa ówczesnych Bukowian nie ograniczała się tylko do szerzenia kultury.

Z inicjatywy Franciszka Ćwiżewicza budowano drogi, wodociągi, piekarnie a nawet pierwszą w przedwojennym województwie krakowskim elektrownię. Franciszek Ćwiżewicz wraz z przyjaciółmi ściągnęli z Gdyni silnik okrętowy w systemie diesla i pod Domem Ludowym urządzili elektrownię. Pierwszy prąd popłynął do domów w Wigilię 1936 roku. Bukowina była pierwszą wsią, która została zelektryfikowana.

‍
Dom Ludowy powstał jako Spółdzielnia Kulturalno-Oświatowa i tą tradycję kultywuje do dzisiaj. Dom Ludowy obecnie jest siedzibą Bukowiańskiego Centrum Kultury, w dalszym ciągu prężnie działa Teatr obecnie noszący nazwę „Amatorski Zespół Teatralny im. Józefa Pitoraka”.

W budynku Domu Ludowego mieści się Biblioteka Publiczna im. Michaliny Ćwiżewiczowej, Oddział Związku Podhalan oraz wielu innych stowarzyszeń mających na względzie dobro i rozwój Bukowiny Tatrzańskiej. Energię mieszkańców Bukowiny z lat trzydziestych czuć do dzisiaj, Dom Ludowy żyje wypełniony tradycjami, sztuką i żywą kulturą.

Obserwuj Nas

Newsletter

Zapisz się do naszego newslettera, aby być na bieżąco z ekscytującymi wydarzeniami i ekskluzywnymi ofertami dopasowanymi do Ciebie.

Dziękujemy! Twoja wiadomość została wysłana.
Coś poszło nie tak, spróbuj ponownie.

Najnowsze artykuły

Przełęcz nad Łapszanką – widok na Tatry bez podejścia

Przełęcz nad Łapszanką to jedno z tych miejsc na Spiszu, gdzie Tatry ma się niemal na wyciągnięcie ręki. Wystarczy kilkanaście minut jazdy samochodem z Bukowiny Tatrzańskiej, by stanąć na otwartym grzbiecie naprzeciw potężnych ścian Tatr Bielskich i Wysokich.

Co zjeść w Bukowinie Tatrzańskiej? Podhalańskie klasyki na talerzu

Odkrywanie Podhala to nie tylko szum tatrzańskich potoków i widok na ostre granie, ale też dobre jedzenie w Bukowinie Tatrzańskiej, które pozwala poczuć ten region wszystkimi zmysłami. Przygotowaliśmy dla Was przewodnik po podhalańskich smakach.

Osturnia – drewniana, rusińska wieś na słowackim pograniczu

Szukacie ucieczki od gwaru na najpopularniejszych tatrzańskich szlakach? Osturnia to słowacka wieś tuż za polską granicą, w której czas przyjemnie zwalnia. To najdłuższa miejscowość na Słowacji, słynąca z oryginalnej, rusińsko-góralskiej zabudowy wykonanej z drewna.